Խաշը հնագույն հայկական ուտեստներից է, որը տարածում է ստացել Կովկասում և Անդրկովկասում: «Խաշ» անվանումը, ըստ ամենատարածված վարկածի, առաջացել է հայերեն «խաշել» բառից:

Դդումով ապուրի հիմնական բաղադրիչներն են դդումը և արգանակը, սակայն երբեմն ավելացնում են նաև բրինձ, պանիր և գինի:

ՙԳառնի յարախ՚ անվանումն առաջացել է Գառնու երախ (Գառնու ձոր) արտահայտությունից՝ պատրաստման ձևի համար:

Տարեհաց (հայերեն բառացի նշանակում է տարի-հաց), հայկական ազգային հաց է, ավանդաբար թխվում է Հայաստանում և հայկական սփյուռքում Հայկական Ամանորի սեղանին պարտադիր է ունենալ Տարեհաց, այլ անուններով՝ տարի, տարինհաց, կրկենե, դովլաթ, միջինքի կլոճ, տալաուզի, ուփուռնիկա, ղալաչի և այլն։

Մշոշ ազգային կերակրատեսակը Վանա հարուստ խոհանոցի բաղադրատոմսերից է: Գլխավոր բաղադրիչը ոսպն է, որին միանում են դդում,կանաչ լոբի կամ բազուկ